تبریز سسی : ايران تورکچولويو ايران تورکلويو و ايران تورکلري قاورامي اوزرينده اورتايا چيخميشدير. بو قاوراملار تورکيه لئکسيکونوندا هر زامان ايستيفاده ائديلمکده دير. بو قاوراملار جيدي يانليشليک احتيوا اتمکده دير. بو دوشونجه يه صاحيب اينسانلارين، يوخاريداکي قاوراملار حاقيندا هر هانسي بير نظري چاليشما ايچينده اولمامالاري، بو يانليشلقلارين ان اؤنملي سببيدير. " ايران تورکلري " و يا " ايران تورکلويو " مفهوملارينداکي ايران و تورک کليمه لري نين نه معنادا ايشلنديگيني و بونلار آراسينداکي علاقه لرين هانسي مسطويده نظره آلينديغينا داير هئچ بير چاليشما يوخدور. بو فيکري مودافيعه ائدنلره ايران تورکلري و يا ايران تورکلويو نه آنلاما گلديگيني سوروشسانيز، معين بير جواب آلمانيز مومکون اولماياجاق.
![]()
ايران تورکلويو قاورامي بير چوخ يانليشيغي ايفاده ائتمکده دير. بو مفهوم، بير طرفدن ايراندا ياشايان تورکلرين ايران منشالي، ديگر طرفدن ايسه ايراني تورکلرين وطني کيمي گؤسترمکده دير. ايران تورکلري مفهومو يوخاريدا گؤستريلديگي ايکي يانليشليغي ايفاده ائتمکته دير. ايران نه تورکلرين منشايي، نه ده وطنيدير. بو مفهوم هم تورکولوژي، هم ده تاريخي باخيمدان خطاليدير. ديگر طرفدن باخديغيميزدا ايران تورکلري مفهومو بو دوشونجه ني مودافيه ائدنلرين تاريخي آنلاييشييلا اويقون گلمير. بو فيکيري مودافيعه ائدنلر ايران تورکلري ويا ايران تورکلويو کليمه سيني ايشلتديکلري زامان، اؤز تاريخي آنلاييشلارييلا ضيدييت ايچينه گيريرلر. باشقا سؤزله، بو مفهوم بو دوشونجه ني مودافيه ائدنلرين تاريخي آنلاييشييلا دا ضيدييت تشکيل ائتمکده دير. ايران تورکلويونو مودافيه ائدنلرين، ايران کليمه سي حاقيندا تحليللرينه باخيلديغيندا، بو ضيدييت آچيق شکيلده گؤروله جکدير. اونلارا گؤره، ايرانليليق مفهومو يئنيدير و تاريخي اولاراق بو جغرافييانين آدي ايران اولماميشدير. ايران کليمه سي نين قوندارما اولدوغونو ايديعا ائديب اوندان سونرا ايران تورکلري و يا ايران تورکلويو کليمه سي ايستيفاده ائتمک آچيق آشکار پارادوقسال بير گؤروشدور...
ايران تورکچولري تورک ميللييتچي آخيمي اولسا دا تئزيسلري تورک ميللييتچيليگي ايله ضيدييت تشکيل ائدير. ايراني تورکلرين هم وطني و هم ده منشايي اولاراق گؤستريلمه سي تورک ميللييتچي تئزيسلر ايله ده ضيدييت تشکيل ائدير. بو قوروبون اساس پارادوکسو آذربايجان مفهوموندان بهس ائتديکلري زاماني اورتايا چيخير. آذربايجاني ايرانين بير پارچاسي و اونون ايچينده اريتيلمه سي لازيم گلديگيني ايديعا ائديلر. بو باشلي باشينا بير ضيديتدير. آذربايجاني نده ن فارسليق ايله عئيني لشديرن و اؤزلري نين ده قبول ائتتيگي قوندارما آد اولان ايران ايچينده اريتمک ايسته ديکلري باشا دوشولمور. آذربايجان کيمي آذربايجان تورکلري نين آنا وطني، تورک يوردو و تورکلوکله عئيني لشميش بير مفهومو فارسليق ايله عئيني لشن و قوندارما آد اولان ايران ايچينده اريتمک تورک ميللييتچيليگي ايله بير چرچيوه يه سيغيشمير. . آذربايجان تورکلري نين آنا وطني اولان آذربايجاني ايران ايچينده ارتيمک بير تورک يوردونو پئشکئش ائتمک دئمکدير. آذربايجان درين تاريخي کؤکلري اولان بير جغرافييادير. ايران ايسه يئني و نه اولدوغو بللي اولمايان بير مفهومدور. تاريخي و گرچک بير جوغرافي يئر اولان آذربايجاني ايران کيمي کؤکسوز و فارسليقلا عئيني لشميش بير چرچيوه ايچينده اريديلمه سي نه قدر دوغرودور.
گونئي آذربايجان ميللي حرکاتيندا بو گون آذربايجان مفهومو تورلوکله عئيني لشميشدير. آذربايجان مفهومو محمد امين رسولزاده و ائلچي بگين دوشونجه سينده ده تورکلوکله عئينيلشديريلميشدير. بوگون ميللي حرکاتيميز ايچينده آذربايجان مفهومو محمد امين رسولزاده و ائلچيبي’ين تانيملاديغي آذربايجاندير. آذربايجان، آذربايجان تورکلري نين يوردو و آنا وطندير. آذربايجان سياسي بير آد اولماقدان داها چوخ تاريخي بير آددير. بو جوغرافيادا (گونئي آذربايجاندا) آذربايجان آدييلا هئچ بير دولت قورولماسا دا، بو جوغرافييا اوستونده آذربايجان آدي هر زامان وار اولموشدور. آذربايجان آدي نين تاريخي اصالتي وار. فارس ميللييتچيلري ده آذربايجانين تاريخي اصالتيني اينکار ائدبيلمه ديکلري اوچون اونون محتواسيني دييشديره رک اونا صاحيب چيخماق ايستييرلر. فارس ميللييتچيلري گرچک تاريخي آذربايجاني بوگونکو گونئي آذربايجان جغرافيياسي اولاراق ايديعا ائديللر. قوزئي آذربايجاني آران ويا قافقاز آلبانياسي آدلانديريرلار. ايران تورکچولري نين آذربايجان آنلاييشلاري فارس ميللييتچيلري نين اينکار ائتمه ديگي آذربايجانين اصالتيني اينکاري چرچيوه سينده شکيلله نيبدير.
ايران تورکچولري نين آذربايجان باخيشلاري اؤز ايديعا ائتديکلري هدفلرييله ده ضيدييت ايچينده دير. اونلار حدفلريني ايرانداکي تورکلرين ميللي-معنوي حاقلاريني قوروماق و اياده ائتمک اولاراق تانيملاييرلار. بو هدفله يولا چيخاراق آذربايجانيين تاريخي جغرافيياسيني اينکار دئييل قوروماق و حيمايه ائتمک گره کي ر. . آذربايجانين تاريخي جغرافيياسي تورکلرين ميللي-معنوي ثروتيدير و اونو ميللي-معنوي ثروت کيمين ساييلماماسي چوخ معناليدير. . آذربايجان تورکلري ايراندا ياشايان تورکلرين ان بؤيوک گروپودور.. آذربايجان تورکلري نين وطني اولان آذربايجاني اينکار ائتمکله تورک حاقيني مودافيعه ائتمک ايديعاسي بير بيرييله ضيدييت تشيکيل ائتمکده دير. تورکلريني حاقلاريني آذربايجان تورکلرين حاقلاريني اليندن آلاراق قوروماق اولماز.
ايران تورکچولري نين، آذربايجان جغرافيياسيني آذربايجان تورکلري نين وطني کيمي گؤرمه مه لري اونلاري روس و فارس ميللييتچي تئزيسلري قبول ائتتيکلري آنلامينا گلير. هم روس هم فارسلار آذربايجان مفهومونو تورکسوزلشديرمک ايسته ييرلر. آذربايجاني، آذربايجان تورکلري نين وطني اولاراق گؤرولمه مه سي فارس و روسلارين آذربايجان تئزيسلريني قبول ائتمک دئمکدير.
ايران تورکچولرين آذربايجان تانيمي فارسلارين عاسيميلاسيا سيياستي ايستيقامتينده اولدوغو سؤيلنبيلر. فارسلارين عاسيميلا سيادان هدفلري آذربايجان تورکلري نين آذري اولدوغو ايديعا ائده رک اونلارين وطنلريني آذربايجان دئييل ايران اولاراق گؤستريلمه سي ايستيقامتينده دير. بو ايستيقامتده آذربايجانين تاريخي جغرافيياسيني چوخ ساييدا اوستانلارا پارچالاديلار. هدفلري آذربايجاني آنا وطن اولماقدان چيخارارق بير ايالت سوييه سينه چکمکدير. آذربايجان کليمه سي دئييليديگينده فقط بللي اوستانلارين چاغريشتيريلماسي(تدايي) و آذربايجان گئنيش تاريخي جغرافيياسي نين اونوتولماسي عاسيميلاسيون سيياستيني قبول ائتمک دمکدير. ديگر طرفدن آذربايجان تورکلري نين آنا وطنين آذربايجان اولماديغي ايديعا ائتمک باشلي باشينا عاسيميلاسيون و اينکار سيياستيدير.
ايراندا تورکلر سادجه آذربايجان تورکلري دئييللر، آنجاق آذربايجان تورکلري، ان بؤيوک تورک قوروبو و تعيين ائديجي گوجودور. گونئي آذربايجان ميللي حرکتي، ايرانين ديگر بؤلگه سينده ياشايان توکلرله لازيم و ضروري اولان علاقه لري قوردوغو سؤيلنه مز. بو باغين قورولماسي نين دوغرولوغو و مجبوريليگين ده هئچ کسين شوپهه سي ده يوخدور. گونئي آذربايجان ميللي حرکاتي نين بو نقطه ده ضعيف ليک گؤسترديگي اينکار ائديلمز. آنجاق بو ضعيف ليگي اوراتادن قالديرماق اوچون يانليش يول سئچيلمه مه ليدير. بير يانليشيغي باشقا داها بؤيوک و تهليکه لي بير يانليشلقلا دوزلتمک اولماز. ايرانين ديگر بؤلگه لرينده کي تورکلري ايله باغ قورماق و اونلارين طالعييني معين ائديجي فعالييتلره گيرمک اوچون آذربايجاني فدا ائتمک منطيقلي دئييلدير.
آذربايجاني قوروياراق دا اونلارا يارديمجي اولابيلريک. ايران’دا تورک وارليغيني قورومانين ان واجيبي شرطلردن بيري آذربايجانين تاريخي جغرافيياسي قوروماقدير
عرب الیفباسینا چئویرن امیرتبریزلی